powiększ tekst A A A
Cmentarze Wojenne

Walki toczone na tym terenie w grudniu 1914 r. w ramach operacji łapanowsko - limanowskiej, zakończone sukcesem wojsk austriacko - pruskich przyniosly tysiace ofiar. Poległych żołnierzy chowali na polu bitwy bądź ich koledzy, bądź wrogowie, a pochówek, odbywajacy się w pobliżu linii bojowych, nie miał trwałego charakteru. Dopiero przesuniecie sie terenu walk na wschód umozliwilo budowe cmentarzy. Prowadzil ja Oddzial Grobów Wojennych przy dowództwie Okregu Wojskowego "Galicja Zachodnia". W latach 1915 - 1918 w samym tylko IX Okregu (Bochnia) zbudowano 40 cmentarzy. Budową kierował tu wiedeński architekt por. Franz Stark. Tutejsze cmentarze zawierają charakterystyczne dla projektów Starka elementy: reprezentacyjne wejście z bramą lub furtką, czesto flankowaną słupami lub pylonami, element centralny w postaci dużego drewnianego lub kamiennego krzyża, czasem nawet bogate w wystroju kaplice lub stylizowane sarkofagi, dostosowane do ksztaltu terenu drewniane lub kamienne ogrodzenie, centralną aleję. Na grobach postawiono krzyże, na ogól żeliwne, żelazne, rzadziej betonowe lub stelle z żeliwnymi tablicami inskrypcyjnymi. Ksztalt krzyży lub stelli dostosowano do wyznania poległych żołnierzy. W terenie dojście do cmentarzy wskazywać miały charakterystyczne słupy betonowe z dwujęzyczna inskrypcją: "Kriegerfriedhof Cmentarz wojskowy No ... Zugang - Droga" zwieńczone małym, żelaznym krzyżem maltańskim.

Należy pamiętać, że wśród pogrzebanych na tych cmentarzach są przedstawiciele wszystkich narodów monarchii austro -węgierskiej, rosyjskiej oraz Niemiec, w tym również Polacy, którzy mieli nieszczęście być nieraz w okopach po przeciwnych stronach. Warto o tym pamiętać, gdyż dziś cmentarze te niejednokrotnie egzystują w świadomości Polaków jako "austriackie" lub "niemieckie". Nie zawsze tak było co dobitnie ilustruje tekst tablicy umieszczonej na monumentalnym krzyżu-pomniku cmentarza nr 91 w Gorlicach: "Braciom Polakom - żołnierzom w armiach trzech państwa zaborczych, walczących w obcych mundurach, lecz za polska sprawę poległym na pobojowiskach gorlickjich w l. 1914 - 1918, napis ten kładą w wyzwolonej Polsce - wdzięczni Rodacy, 1928".
Po wielu latach zapomnienia i niszczenia cmentarze te doczekały się w ostatnich latach remontów i dziś prezentują się znakomicie. Co roku są odwiedzane przez uczestników młodzieżowego rajdu "Szlakiem cmentarzy I wojny światowej", który organizują centra kultury z Żegociny i Laskowej. Przed Dniem Zmarłych groby żołnierskie odwiedzają uczniowie, którzy pod kierunkiem nauczycieli, robią porządki.

CMENTARZE NR 305 - 306 - 307


POŁOŻENIE:

Na granicy Łąkty Dolnej i Królówki założono 3 prawie identyczne cmentarze. Położone są wśród pól uprawnych, ok. 1 km od przystanku PKS w Łąkcie Dolnej, w kierunku północnym. Drogę wskazuje charakterystyczny słup z dwujęzycznym napisem " Zugang - Droga". Do cmentarzy można także dojść od strony Leszczyny. Początek trasy jak do cmentarza 308, lecz nie należy skręcać w lewo, ale polnymi drogami dochodzić do kolejnych położonych blisko siebie cmentarzy.

 

 

 

 

POŁOŻENIE:

Cmentarz jest położony około 100 metrów w kierunku północno-zachodnim od cmentarza nr 305.

OPIS: Największy z nich, cmentarz nr 306 , ma wymiary 47 na 9 m. Na podłużnej osi rozmieszczono tu rząd nagrobków z żeliwnymi tablicami. Symetrycznie rozmieszczone dwa pomniki. Na lewym napis: "Czas, któremu się ofiarowaliśmy dał więcej, dał nieskończenie więcej niż od Was wziął. Dał siłę i wielkość uczuć. Czyni z prostaczków Ludzi. Jest przewodnikiem do celu - doskonałości". Prawy pomnik wystawił ojciec poległym tu jednego dnia synom, braciom Cuny.

 

 

 

POŁOŻENIE:

w pobliżu cmentarza nr 306, około 200 metrów w kierunku północnym, za ścianą lasu.

 

 

 

 

 

 

 

POŁOŻENIE:

Cmentarz położony jest na cmentarzu parafialnym leżącym po lewej stronie drogi Trzciana - Leszczyna, około 200 m powyżej skrzyżowania dróg przy kościele.
OPIS:
Cmentarz wojskowy w Trzcianie to dwie odrębne kwatery. Głównym elementem kwatery górnej jest trójkątna ścianka pomnikowa z tablicą inskrypcyjną. W dolnej kwaterze o wymiarach 26 na 8 m zachowały się krzyże kute i żeliwne oraz pruskie nagrobki z tablicami. Tu ulokowano także pomnik ku czci poległego 5 września 1939 r. podchorążego Łukasiewicza.W obu kwaterach, w 8 grobach pojedynczych i 4 zbiorowych pochowano 52 żołnierzy niemieckich, 36 austriackich oraz 97 żołnierzy rosyjskich. Razem 185 żołnierzy, wśród nich 4 oficerów, w tym jeden kapitan.

 

 

 

POŁOŻENIE:

Cmentarz położony na prawo (na północ) od drogi Muchówka - Łapanów, w lesie, w odległości ok. 200 m od kościoła w Leszczynie.
Wspaniale wkomponowany w zalesione wzgórze obiekt został zbudowany na planie prostokąta, do którego z trzech stron przylegają półkola. Powierzchnia cmentarza wynosi 2,5 tys. m2. Centralnym elementem nekropolii jest okrągła, kamienna kaplica z dwoma symetrycznymi przedsionkami, nakryta stożkowym, drewnianym gontem. Wejście przez bramę zamkniętą półokrągłym łukiem i stalową furtką z prętów.
Cmentarz zaprojektował Franz Stark. Zdecydowana większość pochowanych to żołnierze bezimienni, którzy polegli w dniach 5 - 10 grudnia 1914 r. W 6 grobach pojedynczych i 123 zbiorowych pochowano tu 860 żołnierzy, w tym 117 austriackich, 143 niemieckich oraz 600 rosyjskich.